Anasayfa / Ekonomi / Otomatik BES’te İkinci Adım
Otomatik BES’te İkinci Adım
Otomatik BES’te İkinci Adım

Otomatik BES’te İkinci Adım

Otomatik Katılım Sistemi 1 Ocak 2017 tarihinde hayata geçirilmişti. OKS kapsamında ilk olarak 1000 ve üzerinde çalışanı bulunan sektörler 1 Ocak 2017 tarihinde, 250 ve bin arasında çalışanı bulunan sektörler 1 Nisan 2017 tarihinde, 100 ile 250 çalışanı bulunan yerler ise 1 Temmuz 2017 tarihinden sonra sisteme geçiş yapmıştı. Şimdide 10 ile 50 arasında çalışana sahip olan sektörler için Bireysel Emeklilik Sistemine geçişler başlıyor.

Bireysel emeklilik sistemi (BES), kişilerin çalışırken tasarruf yaparak emeklilik döneminde daha iyi hayat standartlarına sahip olmalarını sağlıyor. Bu sistem, %25 devlet katkısı ile tasarruflarınızı destekliyor ve böylece birikimlerinizin artmasına olanak tanıyor. 18 yaşını doldurmuş ve fiil ehliyetine sahip herkes BES’e girebiliyor, yani sisteme girmek için bir işte çalışıyor olma şartı bulunmuyor. 2017 yılı başından itibaren uygulanan Otomatik Katılım Sistemi’nin (OKS) BES’teki tasarruf ve yatırımlar ile sistemden faydalanan kişi sayısını artırması bekleniyor. Bu kapsamda 45 yaş altındaki çalışanlar OKS’ye kademeli olarak katılmaya devam ediyor.

Ülke genelinde tasarrufun sağlanması için geçen yılın başından itibaren OKS sistemi uygulamaya alınmış ve 45 yaş altında bulunan çalışanlar için kademeli alımlar başlamıştı. Bu kapsamda şimdilerde ise 10 ile 50 arasında çalışanı bulunan kişiler sektöre giriş yapmış olacak. Bu grup içinde otomatik bes’e toplam olarak kayıt olunan kişi sayısının ise 2 milyon 701 bin olarak güncellenmesi bekleniyor.

Otomatik BES’te İkinci Adım

OKS’nin ilk aşamasında 1000 ve daha fazla çalışana sahip özel sektör (1 Ocak 2017’den itibaren), genel ve özel bütçeli idarelerde çalışan memurlar (1 Nisan 2017’den itibaren), 250 – 1000 çalışana sahip özel sektör (1 Nisan 2017) ve 100 – 250 çalışana sahip özel sektör (1 Temmuz 2017’den itibaren) sisteme katılım sağlamıştı. Ayrıca bu aşamada, 1.3 milyon çalışanı ile mahalli idareler, KİT’ler ve 50 – 100 çalışana sahip özel sektör 2018 yılı Ocak ayından itibaren BES’e dahil olmuştu.

İkinci aşama ise 1 Temmuz 2018’de uygulamaya girdi. 1 Temmuz’dan itibaren 10 – 50 çalışana sahip özel sektör de sisteme katılım sağlamaya başladı. 10 – 50 çalışana sahip özel sektörün katılım planı sayesinde, ilave 2 milyon 701 bin 698 kişi BES’e dahil olacak. Diğer taraftan, 10 ve 10’dan daha az çalışana sahip olan özel sektör için katılımlar 1 Ocak 2019 tarihinde başlayacak. Sisteme dahil olacakların prime esas kazançlarının yüzde 3’ü oranında BES kesintisi yapılacak. Sisteme yapılan katkı payları, BES’te olduğu gibi %25 devlet teşviği ile desteklenecek. Ayrıca, OKS kapsamında, 2 aylık cayma süresi sonunda sistemden çıkmayanlara ilave 1000 TL devlet katkısı sağlanacak. Bunun dışında, çalışanların emekli olduklarında tasarruf hesabındaki birikimlerini yıllık gelir sigortası ile almayı tercih etmeleri durumunda ise birikimlerine %5’e kadar devlet katkısı eklenecek.

Otomatik BES’e Yeniden Dâhil Edilme Süresinde Güncelleme

Çalışanlara ikinci bir emeklilik şansı sağlayan otomatik katılımlı bireysel emeklilik sistemi, kamu ya da özel sektör fark etmeksizin en az 5 çalışanı olan tüm iş yerlerinde çalışan işçilerin dâhil edildiği bir sistemdir. Aslında ülkemizde 2003 yılından beri var olan bireysel emeklilik sistemi, çalışsın ya da çalışmasın kişilerin gönüllü olarak dâhil olabildikleri özel bir emeklilik sistemiydi. 2017 yılından itibaren iş yerleri çalışan sayılarına göre kademeli olarak dâhil edildi. Bu kapsamda sigortalı çalışanların sisteme otomatik olarak katılımı sağlandı. Sisteme katılım otomatik gerçekleştirilse de, sistemde kalmak zorunlu değil. Çalışanların katılımın ardından ilk 2 ay içinde sistemden cayma hakkı var, bu hakkı kullanmadan devam edenler de istedikleri zaman katılımlarını iptal edip ayrılabiliyorlar.

Otomatik Katılım Nasıl Gerçekleşiyor?

En az 5 çalışanı olmak koşuluyla iş yerleri, aşağıda detaylandırdığımız şartları sağlayan mevcut çalışanlarını ya da yeni işe başlayanları otomatik olarak sisteme dâhil ederler. Sistemde caymış ya da katılımını iptal etmiş çalışanlar ise, 5. yılın sonunda sisteme yeniden dahil edilir. Bu süre, ilk düzenlemede 2 yılda bir olarak duyurulmuştu. Ardından 3 yıla sonrasında da 4 yıla çıkarılmıştı. Son düzenleme ile “bir kez 5. yılın sonunda” şeklinde belirlendi.

2 Ekim 2020 ‘de açıklanan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme Kurulu Kararı’nda, işverenlerin Otomatik BES’e daha önce dâhil edilen ve cayma veya ayrılmış olan çalışanların yalnızca bir kez yeniden sisteme dâhil edilme süresinde değişikliğe gidebileceği bildirilmişti. Buna istinaden en az 5 çalışanı bulunan işverenlerin daha önce emeklilik sistemine dâhil ettiği çalışanlarının yeniden dâhil edilme süresi 5 yıl olarak düzenlendi. İlgili düzenleme ile, “Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi”ne geçiş 1 yıl süreyle yeniden ertelendi. Böylece, 1 Ocak 2017’de ilk kez sisteme dahil olan iş yerleri için 5. yılı tamamladıkları olan 2023 yılında yeniden sisteme dâhil edilecekler.

İşveren için belirlenen yükümlülüklere ve otomatik katılım kapsamında yürürlüğe konacak mevzuata uymaması halinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca her bir çalışan için, ilgili çalışanın sisteme dâhil edilmediği ay sayısı kadar olmak üzere idari para cezası uygulanıyor. Katkı payını emeklilik şirketine eksik, geç aktarılması veya aktarılmaması durumlarında ise çalışanların birikimlerinde oluşan kayıplardan işveren sorunlu tutuluyor.

Yeniden Dâhil Edilecek Çalışanların Tespiti

Özel sektör ve kamu çalışanlarına ayırt edilmeden uygulanan otomatik katılımlı bireysel emeklilik, her çalışana uygulanmıyor. 45 yaş altı ve Türk vatandaşı işçiler sisteme dahil ediliyor.

Otomatik BES kapsamında olmayan kişiler:

  • 45 yaşını dolduran kişiler
  • Yabancı uyruklu kişiler (mavi kart sahibi olanlar hariç)
  • Prim hizmet beyannamesinde 2, 7, 19, 21, 22, 23, 24, 28, 31, 32, 34, 37, 39, 41, 42, 43, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 90, 91 veya 92 no’lu belge türleri ile bildirilen çalışanlar (5510 sayılı Kanun’un 4/1-a bendi kapsamında sigortalı olsalar dahi sisteme dâhil edilmiyor.)
  • Ülkemizle aralarında ikili sosyal güvenlik anlaşması olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki iş yerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçiler,
  • İşçi sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlıkları ve yönetim kurullarına seçilenler,
  • Stajyer öğrenciler.
  • 1 Ocak 2017’de yürürlüğe giren Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik‘e istinaden 2017 yılında BES’e dahil edilen ve cayma veya ayrılma hakkını kullanan çalışanların 2022 yılında sisteme yeniden dahil edilmeleri gerekiyor.

 

Otomatik BES’te Yer Alan Çalışan Sayısı 4.1 Milyona Ulaştı
Otomatik BES’te Yer Alan Çalışan Sayısı 4.1 Milyona Ulaştı.

Yönetmeliğin 8/A maddesi uyarınca yapılacak olan yaş kontrolü hususunda 2017 yılında cayma veya ayrılma hakkını kullanan çalışanların, 1 Ocak 2022’de sisteme yeniden dahil edilebilmesi için 45 yaşını doldurmamış olması gerekiyor. BES’e yeniden dahil edilmemesi gerektiği halde bildirimi yapılan çalışanların bağlı bulunduğu emeklilik şirketine, bildirimini yapma ve ilgili durumu ispat yükümlülüğü ise işverende.


Hakkında Esnaf Kefalet

Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifinde uzun yıllar çalıştım ve emekli oldum. Gönüllü olarak tüm esnaf meslektaşlarıma başvuru için yapmaları gerekenleri anlatmaktayım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.